19 januari 2026

“Nederland heeft een Europese rol in de energietransitie”— Pieter Tavenier (Gasunie)

Terwijl de industrie koortsachtig zoekt naar manieren om te verduurzamen door CO₂-uitstoot te verminderen, ziet Pieter Tavenier, Director Business Line CCS bij Gasunie, één technologie op korte termijn steeds duidelijker in beeld komen: Carbon Capture and Storage (CCS). Gasunie is, naast Havenbedrijf Rotterdam en Energiebeheer Nederland (EBN), aandeelhouder van Porthos. Tavenier ziet vanuit zijn rol als stuurgroeplid bij Porthos — het eerste CCS-project binnen de Europese Unie —hoe Nederland kan uitgroeien tot het hart van een grensoverstijgend CO₂-netwerk.

“CCS is een cruciale bouwsteen voor een internationale infrastructuur die de energietransitie versnelt,” zegt Tavenier. “Zonder grootschalige afvang en opslag van CO₂ gaat de industrie de klimaatdoelen simpelweg niet halen.”

Een netwerk dat landsgrenzen overstijgt
Gasunie werkt aan niets minder dan een nieuwe pijler onder de Europese energie-infrastructuur. Het bedrijf ontwikkelt een CO₂-transportnetwerk dat industrieën in Nederland, Duitsland en België moet verbinden met lege gasvelden onder de Noordzee — plekken die zich bij uitstek lenen voor veilige, permanente CO₂-opslag.

Volgens Tavenier is die schaalbaarheid essentieel. “We bouwen aan meerdere initiatieven tegelijk: Porthos, Aramis, CO₂next, de Delta Rhine Corridor, de Delta Schelde CO₂nnection. Elk project heeft zijn eigen dynamiek, maar samen vormen ze een internationale waardeketen die CCS bereikbaar maakt voor een groot deel van Noordwest-Europa.”

Het doel: een infrastructuur die net zo vanzelfsprekend wordt als het huidige aardgasnetwerk — maar dan gericht op emissiereductie in plaats van energievoorziening.

Porthos: van idee naar Europese mijlpaal
Van al die projecten springt Porthos er duidelijk uit. De aanleg van het Porthos-systeem is naar verwachting dit jaar operationeel en daarmee wordt dit het eerste CCS-project van deze schaal in de regio. “Wij zijn bij Gasunie enorm trots op Porthos,” zegt Tavenier. “Het is niet alleen een mijlpaal voor Nederland, maar ook voor de hele Europese Unie. Het laat zien dat grootschalige CO₂-opslag technisch, economisch en organisatorisch haalbaar is.” De betrokkenheid van partijen als EBN, Havenbedrijf Rotterdam en operators op de Noordzee illustreert volgens hem hoe breed het draagvlak inmiddels is.

Vertrouwen als voorwaarde voor succes
Toch is CCS geen technologie die vanzelfsprekend tot stand komt. Achter de schermen zijn langdurige onderhandelingen nodig tussen overheden, industrieën en infrastructuurbeheerders. Die samenwerking is volgens hem misschien wel net zo belangrijk als de techniek zelf. “Projecten van deze omvang vragen om vertrouwen. Partijen moeten bereid zijn langjarige afspraken te maken en de risico’s eerlijk te verdelen. Zonder duidelijke financiële kaders kun je geen pijpleiding bouwen die tientallen jaren mee moet gaan.”

Nederland als strategisch knooppunt
Nederland bevindt zich in een gunstige uitgangspositie. Dankzij de ligging aan de Noordzee, bestaande energie-infrastructuur en een sterke industriële basis kan het land uitgroeien tot een strategisch knooppunt in het Europese CCS-netwerk.

“We hebben de unieke mogelijkheid om industrieën uit buurlanden aan te sluiten op opslaglocaties onder de Noordzee,” legt Tavenier uit. “Als we die verbindingen goed inrichten, kunnen we CCS op grote schaal mogelijk maken — en daarmee een belangrijke stap zetten richting een klimaatneutrale industrie.”

De grootste hobbel: investeringszekerheid
Toch is de weg vooruit niet zonder obstakels. De grootste uitdaging is volgens Tavenier het creëren van investeringszekerheid. “Bedrijven moeten weten waar ze aan toe zijn,” zegt hij. “We hebben politieke duidelijkheid nodig over de rol van CCS en waterstof in het Europese klimaatbeleid. En er moeten concrete instrumenten komen om risico’s te delen, zoals staatsgaranties of gerichte EU-financieringsprogramma’s. Alleen dan kan een grensoverstijgend CO₂-netwerk uitgroeien tot de ruggengraat van een duurzame industrie in Noordwest-Europa.”

CCS is topprioriteit
Voor Gasunie is de missie duidelijk. Het bedrijf zet vol in op CO₂-infrastructuur als onderdeel van een bredere transitie naar een klimaatneutraal energiesysteem. “CCS is voor ons topprioriteit,” besluit Tavenier. “We weten dat Europa deze technologie nodig heeft. Wij bouwen eraan — samen met onze partners — zodat de industrie daadwerkelijk de stap kan zetten naar netto nul.”